Inclusief onderwijs in de praktijk
Inclusief onderwijs betekent dat zoveel mogelijk leerlingen en studenten mee kunnen doen, op een manier die past bij hun mogelijkheden, ondersteuningsbehoeften en talenten. Dat vraagt niet alleen iets van docenten en begeleiders, maar ook van de organisatie, het beleid en de digitale leeromgeving.
Ondivera helpt onderwijsinstellingen om inclusie concreet te maken. Niet met extra werkdruk, maar met slimme keuzes, duidelijke routes en digitale ondersteuning die drempels wegneemt.
Kort samengevat: inclusie wordt haalbaar als je het ontwerpt, organiseert en digitaal ondersteunt.
Wil je sparren over jullie situatie? Plan een vrijblijvend kennismakingsgesprek.
Wanneer inclusief onderwijs onder druk staat
Veel scholen herkennen deze signalen:
- Leerlingen vallen vaker uit omdat het overzicht ontbreekt en tegenslagen zich opstapelen
- De digitale ondersteuning is afhankelijk van enkele kartrekkers en niet geborgd in het team
- Lesmateriaal en leeractiviteiten sluiten niet aan bij diversiteit in tempo, taal, prikkelgevoeligheid of leerroute
- Digitale leeromgevingen helpen soms, maar zorgen ook voor extra ruis of versnippering
Inclusief onderwijs gaat dan vaak over “meer”. Meer maatwerk, meer afstemming, meer overleg. Terwijl de echte doorbraak meestal zit in “beter ontworpen”.
Wat inclusief onderwijs vraagt
Inclusief onderwijs raakt drie lagen die samen moeten kloppen:
1) Onderwijs en didactiek
Heldere doelen, voorspelbaarheid, keuzemogelijkheden waar het kan, en steun waar het nodig is. Denk aan kleine aanpassingen die veel leerlingen helpen, zonder het programma om te gooien.
2) Begeleiding en ondersteuning
Een duidelijk pad, vaste contactmomenten, en een coachende volwassene die de leerling helpt prioriteren en overzicht houden. Zeker bij leerlingen met een extra ondersteuningsbehoefte en bij leerlingen die tijdelijk niet naar school kunnen.
3) Organisatie en digitale ondersteuning
Inclusie wordt pas schaalbaar als de digitale leeromgeving overzicht geeft, routes ondersteunt en samenwerking in teams versterkt. Digitale ondersteuning is niet het doel, maar wel een versneller als het goed is ingericht.
Inclusief onderwijs en digitalisering
Digitalisering kan inclusie versterken, maar alleen als je vertrekt vanuit onderwijsontwerp. Een digitale leeromgeving is vaak de plek waar alles samenkomt: opdrachten, feedback, planning, berichten, begeleiding en bewijsvoering.
Praktische principes die werken:
- Eén duidelijke route per leerling of per periode, met kleine stappen
- Beperkte en logische keuzes, in plaats van alles tegelijk
- Informatie op één plek, met vaste structuur en herkenbare taal
- Duidelijke feedback en voortgang die motiveert
- Toegankelijkheid als basis, dus leesbaar, navigeerbaar en rustig
- Teamafspraken over wie wat doet, zodat begeleiding niet tussen wal en schip valt
Dit is precies waar Ondivera vaak het verschil maakt: de vertaling van onderwijskundige ambitie naar digitale realiteit.
Onze aanpak
Wij helpen scholen om inclusie praktisch te maken via een combinatie van analyse, ontwerp en implementatiebegeleiding. Altijd samen met het team, en met oog voor adoptie en borging.
Stap 1: Begrijpen wat er speelt
We brengen in kaart waar drempels ontstaan, in onderwijs, organisatie en digitale omgeving. Vaak gaat het niet om één probleem, maar om samenhang.
Stap 2: Ontwerpen met kleine, haalbare verbeteringen
We werken met concrete ontwerpprincipes en maken keuzes die direct effect hebben. Vaak is “plus één” genoeg: één verbetering die meteen verschil maakt.
Stap 3: Inrichten, afspreken en borgen
We helpen bij inrichting van de digitale leeromgeving, teamafspraken, rollen en governance. Zodat het niet afhankelijk blijft van enkele pioniers.
Stap 4: Adoptie en professionalisering
We zorgen dat teams het ook echt gaan gebruiken. Met formats, voorbeelden, training on the job en ondersteuning richting kartrekkers en docenten.
Waar we bij helpen
Kies wat het beste past bij jouw context:
Inclusief ontwerpen van onderwijs
Van principes naar lespraktijk. Denk aan werkvormen, materiaal, keuzevrijheid en evaluatie.
Digitale leeromgeving die inclusie ondersteunt
Structuur, routes, sjablonen, navigatie, communicatie en overzicht in het LMS of leerplatform.
Wij hebben ervaring met de diverse leeromgevingen zoals itslearning, Canvas, Brightspace, Learnbeat en Moodle.
Adoptie en samenwerking in teams
Teamafspraken, rollen, begeleiding van kartrekkers en aanpak die werkt in de praktijk.
Governance en alignment tussen onderwijs en ICT
Heldere sturing, eigenaarschap en besluitvorming, zodat ontwikkeling en beheer samenwerken.
Lees meer over Onderwijs & ICT Alignment
Ondersteuning voor maatwerkleerlingen en thuiszitters
Inrichting van leer en begeleidingsroutes die rust geven en uitval helpen voorkomen.
Programma’s en producten
1) Boosterprogramma Digitale Leeromgeving
Kort en scherp verbetertraject voor scholen die hun digitale leeromgeving beter willen benutten of een keuzeproces ingaan.
2) Procesbegeleiding, projectleiding, advies, training en coaching
Ondivera helpt scholen hun ambities waar te maken, van strategische koers tot praktische uitvoering.
3) Lunch and Learn UDL
Interactieve sessie waarin teams in korte tijd de basis begrijpen en direct vertalen naar de eigen praktijk.
Schrijf je in voor onze Lunch and Learn
4) Quick scan
Snel inzicht in waar jullie grootste winst zit, met concrete aanbevelingen en prioriteiten.
5) Incluvo
Leer en begeleidingsplatform voor inclusief onderwijs, waarbij leren en coaching logisch samenkomen.
Veelgestelde vragen
Wat is inclusief onderwijs precies
Inclusief onderwijs betekent dat het onderwijs zo is ingericht dat zoveel mogelijk leerlingen mee kunnen doen, met passende ondersteuning. Het gaat om ontwerp, organisatie en samenwerking, niet alleen om individuele extra maatregelen.
Is inclusief onderwijs niet gewoon extra werk?
Het wordt extra werk als je het als losse uitzonderingen organiseert. Het wordt haalbaar als je ontwerpt met kleine aanpassingen die veel leerlingen helpen en als je afspraken en structuur borgt.
Wat heeft UDL hiermee te maken?
UDL (Universal Design for Learning) geeft praktische richtlijnen om lessen en leeromgevingen toegankelijker te maken. Het helpt om variatie en keuze te bieden zonder dat je voor elke leerling iets anders hoeft te bouwen.
Welke rol speelt de digitale leeromgeving?
Een goed ingerichte digitale leeromgeving kan rust, structuur en voorspelbaarheid bieden. Een onduidelijke leeromgeving kan juist ruis en uitval versterken. Het verschil zit in ontwerpkeuzes, inrichting en teamafspraken.
Voor welke sectoren werken jullie?
We werken voor onderwijsinstellingen die inclusie willen versterken, vaak in PO, VO en MBO, en in samenwerking met ondersteuningsstructuren.
Hoe starten we?
Meestal is een quick scan of een verkennend gesprek de snelste route. Dan bepalen we samen wat het meest effectief is.
Verder lezen
Kennisbit UDL - Slimmer ontwerpen voor inclusief onderwijs
Hoe de rol digimentor het onderwijs inclusiever maakt
Onderwijs en ICT op één lijn brengen
Gesprekstarters inclusief onderwijs
Meer weten? Boek een expert!
Inclusief onderwijs vraagt om keuzes die kloppen in de praktijk. Wij helpen je om die keuzes scherp te maken en te vertalen naar didactiek, organisatie en digitale ondersteuning.
Benieuwd wat we voor je kunnen betekenen?
